คู่มือสะสมโกชูอิน ตราประทับศักดิ์สิทธิ์ของญี่ปุ่น

โกชูอิน (Goshuin): บันทึกแห่งความศรัทธาที่เป็นมงคลตลอดชีวิต

สวัสดีครับเพื่อนๆ ทุกคน ยูโตะเองครับ! หากพูดถึงกิจกรรมยอดนิยมเวลาคนไทยไปเที่ยววัดหรือศาลเจ้าญี่ปุ่น นอกจากการเช่าเครื่องรางและการเสี่ยงเซียมซีแล้ว ตอนนี้อีกสิ่งหนึ่งที่ฮอตฮิตสุดๆ ก็คือการสะสม "โกชูอิน" หรือ 御朱印 (Goshuin) ซึ่งเป็นตราประทับสีชาดสีแดงสดพร้อมลายเซ็นอักษรคันจิด้วยพู่กันจีนอันงดงามจากฝีมือพระหรือเจ้าหน้าที่วัดนั่นเองครับ

แต่รู้ไหมครับว่า โกชูอินไม่ใช่ของที่ระลึกสำหรับเล่นเกมแสตมป์ทัวร์ทั่วไปนะครับ ทว่ามีคุณค่าทางจิตใจเสมือนเป็นเครื่องรางส่วนบุคคลที่เป็นตัวแทนขององค์เทพเจ้าหรือพระพุทธรูปในสถานที่แห่งนั้น ดังนั้นจึงมีกฎมารยาทการขอที่ละเอียดอ่อนมาก วันนี้ ยูอิและผมจึงขอสรุปขั้นตอนและมารยาทที่ควรระวัง เช่น การเตรียมสมุดบันทึกเฉพาะ (御朱印帳), มารยาทการถวายเงินทำบุญ (初穂料) รวมถึง 15 คำศัพท์เฉพาะทางและบทสนทนาตัวอย่างเวลาไปขอกับนักบวชชินโตหรือพระญี่ปุ่นมาฝากกันครับ ป่ะ! ไปเรียนรู้แล้วปั่นสะสมบุญอย่างมีความสุขร่วมกันครับ

รวมคำศัพท์และคู่มือการเดินทางไหว้พระสะสมโกชูอิน มารยาทสำคัญต่ออาราม และบทเรียนภาษาญี่ปุ่นเพื่อนักท่องเที่ยวไทย

ทำความเข้าใจเบื้องลึกวัฒนธรรมเพื่อขอรับตราประทับมงคลอย่างสงบและเปี่ยมด้วยความเคารพสถานที่กันเถอะนะคะ

รวม 15 คำศัพท์ระดับคุณภาพ

ตราประทับศักดิ์สิทธิ์โกชูอิน

ตราประทับหมึกแดงประกอบลายพู่กันจีนอันทรงคุณค่าที่แสดงหลักฐานว่าผู้ขอได้มีจิตศรัทธาเดินทางมาเคารพสักการะศาลเจ้าชินโตหรือวัดพุทธในญี่ปุ่น ยูโตะแนะนำว่า ลายเส้นและตัวหนังสือแต่ละแห่งจะเขียนไม่เหมือนกันเลย ขึ้นอยู่กับสไตล์ของผู้เขียนในวันนั้น ถือเป็นผลงานศิลปะทางศาสนาชิ้นเอกชิ้นเดียวในโลกครับ

สมุดลงตราประทับโกชูอิน

สมุดบันทึกที่ทำจากกระดาษญี่ปุ่นเนื้อหนาพิเศษพับต่อกันแบบหีบเพลง (Accordion style) ยูอิเตือนเป็นพิเศษว่า ห้ามนำสมุดโน้ตธรรมดา สมุดไดอารี่ หรือเศษกระดาษไปขอลงโกชูอินเด็ดขาดค่ะ เพราะพระอาจปฏิเสธไม่ยอมเขียนให้เนื่องจากไม่ให้เกียรติสถานที่ ควรซื้อสมุด 御朱印帳 ที่มีขายตามวัดใหญ่ๆ หรือร้านเครื่องเขียนมาใช้โดยเฉพาะนะคะ

สถานที่รับตราประทับโกชูอิน

เคาน์เตอร์หรือซุ้มเฉพาะภายในวัดชินโตหรือวัดพุทธที่มีป้ายระบุอักษร 御朱印所 สำหรับรับส่งสมุดเพื่อเขียนตราประทับ ยูโตะย้ำเตือนมารยาทว่า ให้เดินไปสักการะทำบุญที่วิหารหลักก่อนเสมอ ค่อยนำสมุดมาส่งที่ 朱印所 เพื่อรอคิว ไม่ควรนำสมุดมาส่งก่อนเดินไปไหว้พระนะครับ

เงินถวายสิริมงคล / ค่าลงตราประทับ

เงินทำบุญค่าเขียนโกชูอินสำหรับศาลเจ้าชินโต (ส่วนสำหรับวัดพุทธมักเรียกว่า 納経料 - Noukyoulyou) ราคามาตรฐานโดยทั่วไปจะเริ่มต้นที่ 300 ถึง 500 เยนต่อหนึ่งที่ ยูอิแนะนำว่าควรเตรียมเศษเหรียญ 100 เยนหรือเหรียญ 500 เยนให้พอดี และหลีกเลี่ยงการยื่นแบงก์หมื่นเยนเพื่อไม่ให้เจ้าหน้าที่ลำบากใจในการทอนเงินค่ะ

การไหว้พระ / การกราบสักการะ

การปฎิบัติบูชาสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ศาลเจ้าชินโตหรือวัดพุทธ ยูโตะบอกว่าขั้นตอนการ 参拝 จะต่างกันครับ ถ้าเป็นศาลเจ้าชินโตจะใช้ระบบ "โค้ง 2 ครั้ง ตบมือ 2 ครั้ง โค้ง 1 ครั้ง" ส่วนที่วัดพุทธจะให้พนมมืออธิษฐานจิตอย่างเงียบๆ โดยไม่มีการตบมือครับ

การเขียนและประทับตราลงในสมุดโดยตรง

รูปแบบการเขียนโกชูอินดั้งเดิมที่พระหรือเจ้าหน้าที่วัดจะรับสมุดเล่มจริงของเราไป แล้วจรดพู่กันเขียนลายเส้นประทับตราหมึกแดงลงในหน้ากระดาษตรงหน้าเราทันที เมื่อรับคืนมาแล้วควรตรวจสอบความเรียบร้อยและทิ้งไว้ให้แห้งสักครู่ก่อนปิดสมุดค่ะ

กระดาษโกชูอินเขียนสำเร็จรูปสำหรับนำมาแปะทีหลัง

แผ่นกระดาษญี่ปุ่นที่ลงตราประทับและเขียนอักษรพู่กันเรียบร้อยแล้วเตรียมแจกจ่าย มักจะใช้ในกรณีที่วัดนั้นๆ มีนักท่องเที่ยวหนาแน่นมากจนไม่สามารถเขียนลงสมุดของทุกคนได้ทัน หรือเพื่อความรวดเร็ว เมื่อได้รับมาแล้ว เราต้องนำกลับมาทากาวแปะลงในสมุดสะสมของเราเองภายหลังครับ

ศาลาชำระร่างกาย / บ่อน้ำล้างมือและปาก

ศาลาบ่อน้ำสะอาดขนาดเล็กบริเวณใกล้ประตูทางเข้าวัดหรือศาลเจ้า ยูอิอธิบายว่าก่อนเข้าสู่เขตโบราณสถานศักดิ์สิทธิ์ ต้องหยุดทำความสะอาดล้างมือซ้าย ขวา และบ้วนปากเล็กน้อยโดยใช้กระบวยไม้ตักน้ำ เพื่อเป็นการชำระล้างจิตใจให้สะอาดผ่องใสก่อนเข้ากราบไหว้ค่ะ

เครื่องรางนำโชค

ถุงผ้าไหมขนาดพกพาที่บรรจุแผ่นสวดมนต์ศักดิ์สิทธิ์ด้านใน ซึ่งจะเด่นในเรื่องช่วยเหลือเฉพาะทาง เช่น สุขภาพ, ความรัก, การเรียน หรือการเดินทางแคล้วคลาดปลอดภัย โกชูอินก็ถือเป็นของมงคลจำพวกเดียวกับ お守り จึงต้องดูแลรักษาและไม่ควรวางราบไว้กับพื้นบ้านครับ

วิหารหลวง / พระอุโบสถหลัก

วิหารหรือวิหารประธานหลักภายในวัดชินโตหรือวัดพุทธที่เป็นสถานที่ประดิษฐานองค์พระพุทธรูปหรือรูปเคารพเทพเจ้าหลัก หลังจากการชำระล้าง Chouzuya เรียบร้อยแล้ว จุดแรกที่เราควรไปรวมสมาธิกราบไหว้ก็คือの本堂นี่แหละครับ

เงินทำบุญใส่กล่องบริจาค

เงินที่โยนใส่ลงในกล่องรับบริจาคไม้ขนาดใหญ่ (賽銭箱) หน้าวิหารหลวงเพื่อแสดงจิตกุศล ยูโตะบอกเคล็ดลับนำโชคของคนญี่ปุ่นว่า นิยมโยนเหรียญ 5 เยน (Go-en) เพราะพ้องเสียงกับคำว่า ご縁 (Go-en) ซึ่งหมายถึงการมีความสัมพันธ์ที่ดีและโชคชะตาที่ดีร่วมกับเทพเจ้าครับ

โกชูอินรุ่นจำกัดช่วงเวลา / รุ่นลิมิเต็ด

โกชูอินลวดลายพิเศษที่ออกแบบมาสำหรับเฉพาะฤดูกาลหรือเทศกาลสำคัญ เช่น ลายดอกซากุระในฤดูใบไม้ผลิ, ลายใบไม้เปลี่ยนสีในฤดูใบไม้ร่วง หรือลายพิเศษเนื่องในวันปีใหม่ ยูอิมักจะตื่นเต้นมากเวลาได้สะสม 限定御朱印 เพราะมีสีสันสดใสแปลกตาและหาได้ยากมากค่ะ

จุดต้อนรับ / ประชาสัมพันธ์

เคาน์เตอร์สอบถามข้อมูลของวัด สำหรับวัดขนาดเล็กหรือไม่มีซุ้ม 朱印所 เฉพาะทาง โต๊ะของเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์หรือจุดขายเครื่องราง (授与所) จะทำหน้าที่รับเขียนตราประทับโกชูอินทดแทนกันได้ครับ

ศาลเจ้าชินโต

สถานที่สักการะศาสนาชินโตโบราณของญี่ปุ่น สังเกตได้ง่ายจากเสาประตูโทริอิ (鳥居) สีแดงขนาดใหญ่อยู่ด้านหน้าทางเข้า ตัวอย่างเช่น ศาลเจ้าเมจิ หรือศาลเจ้าฟูชิมิอินาริ ยูโตะขอแนะนำว่าให้เก็บสมุดแยกกันระหว่างศาลเจ้าชินโตและวัดพุทธจะสวยงามเป็นสัดส่วนครับ

วัดพุทธ / วัดพุทธศาสนา

ศาสนสถานพุทธนิกายมหายานของญี่ปุ่น สังเกตจากมีรูปปั้นองค์พระพุทธรูปขนาดใหญ่และมีกระถางธูป (常香炉) อยู่ตรงลานกว้าง เช่น วัดเซนโซจิ (อาซากุสะ) หรือวัดโทไดจิ (นารา) บรรยากาศจะเต็มไปด้วยควันธูปและการสวดอธิษฐานจิตที่สงบนิ่งค่ะ

ร่วมทางไปกับ YUI-YUTO Universe!

GO TO APP

คู่มือการจดทะเบียนโอนสิทธิ์และบทสนทนาตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริง

การตามสะสมตราประทับโกชูอิน (Goshuin) ในประเทศญี่ปุ่น นอกจากเราจะได้ชื่นชมฝีแปรงพู่กันจีนระดับศิลป์แท้จากเหล่านักบวชและพระสงฆ์แล้ว กิจกรรมนี้ยังถือเป็นเส้นทางจาริกแสวงบุญลึกซึ้งที่ช่วยทำให้คนไทยได้เข้าถึงวัฒนธรรมความเชื่อที่หล่อหลอมจิตวิญญาณของชาวญี่ปุ่นอย่างแท้จริงครับ สำหรับผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นและนักท่องเที่ยวชาวไทย การเดินทางไปตามวัดหรือศาลเจ้าขนาดเล็กที่ไม่มีบริการป้ายภาษาอังกฤษกำกับ จำเป็นต้องจดจำคำศัพท์และประโยคพูดของรับที่เป็นมงคลอย่างสุภาพ เพื่อให้เกียรติแก่สถานที่และแสดงจิตศรัทธาอันเปี่ยมล้นครับ ยูอิและผมจึงขอสรุปแนวทางการปฏิบัติตนและบทสนทนาที่จำเป็นไว้ดังนี้ครับ

มารยาทสำคัญข้อแรกคือ การเข้ากราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ก่อนเดินไปขอตราประทับ การจูงมือวิ่งมุ่งตรงไปยังซุ้ม 朱印所 ทันทีเมื่อก้าวพ้นธรณีประตู ถือเป็นมารยาทที่ไม่ดีงามอย่างมากในสายตาคนญี่ปุ่นครับ เพราะวัตถุประสงค์หลักของโกชูอินคือตราประทับพินัยกรรมยืนยันว่าคุณได้เข้าเฝ้าเทพเจ้าหรือกราบพระพุทธปฏิมาเรียบร้อยแล้ว ดังนั้นจึงควรชำระล้างมือที่บ่อน้ำ手水舎 เดินไปเคาะระฆังและอธิษฐานทำบุญที่ 賽銭箱 ให้เรียบร้อยเสียก่อน ค่อยเดินถือสมุดสะสมของคุณตรงไปยังจุดบริการครับ

มารยาทสำคัญข้อที่สองคือ การดูแลรักษาหน้าสมุดโกชูอินอย่างสมเกียรติ เมื่อส่งสมุดให้แก่พระแล้ว ควรเปิหน้ากระดาษเปล่าที่คุณต้องการจะให้ท่านเขียนทิ้งไว้ให้เรียบร้อย และจัดเตรียมคริปหนีบกระดาษคั่นหน้าไว้หากสะดวก ในระหว่างที่ท่านกำลังใช้สมาธิร่างพู่กัน ห้ามชี้ชวนคุยเล่นเสียงดัง ถ่ายภาพระยะใกล้ หรือหามุมเซลฟี่หน้าซุ้มเขียนหนังสือเด็ดขาดครับ ควรยืนสงบนิ่งพนมมือดูหรือรอเงียบๆ อย่างสำรวม และกล่าวคำขอบคุณด้วยน้ำเสียงนอบน้อมเมื่อได้รับสมุดมงคลกลับคืนสู่มือครับ

เพื่อให้คนไทยสื่อสารขอกล่าวมงคลนี้ได้อย่างคล่องแคล่ว ยูอิและผมขอนำเสนอบทสนทนาจำลองใน 3 รูปแบบเหตุการณ์จริงดังนี้ครับ:

บทสนทนาที่ 1: การถามหาจุดเขียนตราประทับโกชูอิน (朱印所)
เรา: 「すみません、御朱印はどこでいただけますか?」
(Sumimasen, goshuin wa doko de itadakemasu ka? - ขอโทษนะคะ สามารถขอรับตราประทับโกชูอินได้ที่จุดไหนบ้างคะ)
เจ้าหน้าที่: 「あちらのお守り授与所の隣に、御朱印所がございます。そちらへどうぞ。」
(Achira no omamori juyosho no tonari ni, goshuinjo ga gozaimasu. Sochira he douzo. - ตรงข้างๆ จุดเช่าบูชาเครื่องรางฝั่งนู้น มีซุ้มโกชูอินให้บริการอยู่ค่ะ เชิญติดต่อทางนั้นได้เลยค่ะ)

บทสนทนาที่ 2: การขอยื่นสมุดบันทึกแบบเขียนพู่กันสด (直書き)
เรา: 「御朱印をいただきたいのですが、この御朱印帳に書いていただけますか?」
(Goshuin wo itadakitai no desu ga, kono goshuincho ni kaite itadakemasu ka? - ฉันปรารถนาจะขอรับโกชูอินค่ะ รบกวนช่วยเขียนพู่กันลงในสมุดโกชูอินเล่มนี้ให้ได้ไหมคะ)
พระญี่ปุ่น: 「はい、大丈夫です。お預かりしますね。少々お待ちください。」
(Hai, daijoubu desu. Oazukari shimasu ne. Shouhou omachi kudasai. - ได้เลยครับ ขอรับสมุดไว้ตรวจสอบนะ รบกวนรอสักครู่นะครับ)

บทสนทนาที่ 3: การรับสมุดกลับคืนมาพร้อมชำระเงินทำบุญ (初穂料)
พระญี่ปุ่น: 「お待たせいたしました。こちらでよろしいでしょうか?初穂料は五百円になります。」
(Omatase itashimashita. Kochira de yoroshii deshou ka? Hatsuhoryou wa gohyakuen ni narimasu. - ขออภัยที่ให้คอยนานครับ เขียนเสร็จเรียบร้อยถูกต้องดีไหมครับ เงินทำบุญร่วมถวายราคา 500 เยนครับ)
เรา: 「はい、素晴らしいです!ありがとうございます。初穂料の五百円、ちょうどでお願いします。」
(Hai, subarashii desu! Arigatou gozaimasu. Hatsuhoryou no gohyakuen, choudo de onegai shimasu. - ค่ะ สวยงามและวิเศษมากเลยค่ะ! ขอบพระคุณมากนะคะ นี่เงินถวายสิริมงคล 500 เยนแบบพอดีค่ะ รบกวนรับไว้ด้วยนะคะ)

ตราประทับโกชูอินแต่ละดวงไม่เพียงแค่เป็นสัญลักษณ์ศักดิ์สิทธิ์ที่ช่วยคุ้มครองตัวเราเท่านั้น แต่ยังบันทึกความทรงจำการจาริกบุญและขั้นตอนความพยายามฝึกปรือภาษาพูดของตัวคุณในประเทศญี่ปุ่นไว้อย่างล้ำค่าครับ ยูอิหวังว่าความรู้ในหน้านี้จะช่วยเติมเต็มความคุ้นเคยให้ทริปญี่ปุ่นถัดไปของเพื่อนๆ อิ่มอกอิ่มใจเปี่ยมด้วยความเป็นสิริมงคลนะคะ ขอตัวไปปิดสมุดสะสมก่อนแล้วปะกันใหม่บทเรียนถัดไปค่ะ!